![](/publish/pages/2104/zonne-energie_van_hernieuwbaar_naar_duurzaam.jpg)
Zonne-energie: van hernieuwbaar naar duurzaam
Elektriciteit opwekken uit zonlicht is het afgelopen decennium veel goedkoper geworden. Maar om zonne-energie op echt grote schaal wereldwijd toe te passen, is veel meer voor nodig. Voor het behalen van de klimaatdoelen moet zonne-energie niet alleen hernieuwbaar zijn, maar volledig duurzaam.
Duurzaam voor mens en planeet
In het whitepaper ‘Tijd voor duurzame zonne-energie’ laten we zien wat er nodig is om op langere termijn de opwekcapaciteit van zonnestroom, ook wel zon-pv genoemd, enorm te vergroten op een voor mens en planeet verantwoorde manier.
Duurzaam is meer dan hernieuwbaar
Naast lage kosten is duurzaamheid een essentiële voorwaarde om zonne-energie op zeer grote schaal toe te passen. En dat is nodig willen we de internationaal geformuleerde doelstellingen halen om klimaatverandering binnen de perken te houden. Hernieuwbaar is mooi. Maar daarmee is zonne-energie nog niet duurzaam, oftewel tot in lengte van tijden houdbaar voor aarde en mens.
Richtinggevend bijdragen aan duurzame zonne-energie
Na de spectaculaire daling van de kosten is het hoog tijd fors in te zetten op:
- vermindering van de CO2-voetafdruk van zonne-energie
- hergebruik van materialen en circulariteit
- ecologie
- biodiversiteit
- maatschappelijke inbedding
Dit gaat spelers in de hele keten aan. Van grondstoffen, fabricage, installatie, gebruik, reparatie, hergebruik, detailhandel tot consument. Samen met het bedrijfsleven willen we richtinggevend bijdragen aan duurzame zonne-energie.
We werken in verschillende nationale en internationale projecten aan technologieën en processen om daadwerkelijk duurzame zonne-energie dichterbij te brengen. Het gaat hier onder meer om:
- de ontwikkeling van nieuwe materialen en productieprocessen
- de verhoging van de opbrengst van de zonnepanelen
- het verwerken van zonnecellen en zonnefolies in bouwelementen
Hoeveelheid materialen en energie omlaag
Zonnestroom is op veel plekken in de wereld al goedkoper dan elektriciteit die is opgewekt uit fossiele bronnen. In mei 2022 was er 1 terawattpiek aan zonnepanelen geïnstalleerd. Dit staat gelijk aan 3 miljard zonnepanelen op bij elkaar 5.000 vierkante kilometer. Toch is dit nog maar het begin.
In 2050 en daarna voorzien we een opgesteld vermogen van 60 tot meer dan 100 TWp. Dat is ook broodnodig wanneer procesindustrie, transport en verwarming van de gebouwde omgeving niet langer op fossiel maar op elektriciteit draaien. Het betekent dat er gigantische hoeveelheden materialen en energie nodig zijn om die opwek te realiseren. En dus moet dat alles fors omlaag.
Recycling en circulariteit
Er valt veel winst te behalen met het hergebruik van materialen uit zonnepanelen aan het einde van hun levensduur. Schaarse en waardevolle materialen als silicium, zilver en koper worden tot nog toe nauwelijks teruggewonnen.
Samen met partners werken we aan oplossingen om hergebruik van zonnemodules technisch en economisch haalbaar te maken. Zo zijn door een herzien ontwerp vrijwel alle materialen aan het einde van de levensduur terug te winnen en weer te gebruiken voor andere hoogwaardige toepassingen. De hele keten van ontwerp en productie tot afdank moet circulair worden georganiseerd.
Lees ook het rapport over de opbrengst en kosten van recyclingmethodes (pdf).
Webinar Tijd voor duurzame zonne-energie
Tijdens dit interactieve webinar bespreken we hoe zonne-energie nog duurzamer kan worden en gaan we in op de voetafdruk van zonnestroom, op circulariteit en op recycling van zonnepanelen.
Perovskiet veelbelovend
Met onderzoekinstituten en bedrijven ontwikkelen we in het samenwerkingsverband Solliance een geheel nieuwe dunnefilmtechnologie. Het veelbelovende materiaal perovskiet is zelfstandig te gebruiken voor zonnefolies of te combineren met silicium of een andere dunne film in zogenaamde tandems. Zo kun je een veel hogere opbrengst realiseren.
Perovskiet bevat geen schaarse materialen, voor de productie is minder energie nodig en de folies hebben daarom een veel kleinere CO2-voetafdruk. Ze zijn met snelle en relatief goedkope processen op uiteenlopende materialen te plaatsen of daarin te verwerken. Bij grootschalige productie zijn de kosten daarom heel laag.
Duurzame toepassingen
Duurzaamheid van zonne-energie omvat meer dan de zonnecellen, -panelen en -folies alleen. Het gaat ook over duurzame toepassingsvormen. Hierbij gaat het opwekken van zonnestroom hand in hand met ander gebruik van oppervlakken, met respect voor mens en milieu. Dat kennen we van zonne-energie op daken en gevels van gebouwen. Maar zonne-energie is ook te combineren met natuurbeheer, land- en tuinbouw en infrastructuur zoals wegen en spoorlijnen.
Om al die toepassingen mogelijk, aantrekkelijk én betaalbaar te maken werken we samen met partners aan oplossingen die zonne-energie in elk gewenst formaat, vorm en kleur beschikbaar maken. Deze zogenaamde laminaten zijn naar keuze nagenoeg onzichtbaar of juist decoratief in daken, gevels, ramen, wegen, geluidsschermen en zelfs auto’s te integreren.
Klimaatneutrale toekomst
Door in te blijven zetten op onderzoek en ontwikkeling kan zonnestroom nog veel efficiënter, goedkoper en bovendien duurzamer worden. Als we dit alles voortvarend en ambitieus aanpakken kan zonne-energie wereldwijd een hoofdrol spelen in de duurzame en klimaatneutrale energievoorziening.
Podcastserie Zonpositief
In de podcastserie ‘Zonpositief’ zoomt TNO in vier afleveringen samen met partners in op de ontwikkelingen en impact van zonne-energie.
Neem contact met ons op
Laat je verder inspireren
De volgende generatie zonnetechnologie
![](/publish/pages/9974/de_volgende_generatie_van_zonne-energie_1.png)
![](/publish/pages/9974/de_volgende_generatie_van_zonne-energie_1.png)
Productie van zonnepanelen terug naar Europa
![](/publish/pages/9873/productie_van_zonnepanelen_terug_naar_europa.png)
![](/publish/pages/9873/productie_van_zonnepanelen_terug_naar_europa.png)
Zonpositief webinars
![](/publish/pages/10356/webinar_zonpositief_webinars.png)
![](/publish/pages/10356/webinar_zonpositief_webinars.png)