Een circulaire woningsector in 2050 vereist combinatie van strategieën
In het kader van het Werkprogramma Monitoring en Sturing Circulaire Economie (MSCE) heeft TNO recentelijk, samen met de Universiteit Utrecht, Centrum Milieuwetenschappen van Universiteit Leiden en het Planbureau voor de Leefomgeving, een gedetailleerde analyse uitgevoerd naar de circulaire economie binnen de woningsector.
Transitie naar een volledig circulaire woningsector tegen 2050
Uitgaand van een transitie naar een volledig circulaire woningsector tegen 2050, met een tussendoel van 50% circulariteit in 2030, werden zowel nieuwbouw als de verbetering en verduurzaming van de bestaande woningvoorraad onder de loep genomen. Hiervoor zijn circulaire maatregelen geïdentificeerd voor de vier circulaire strategieën ‘narrow the loop’, substitutie, ‘slow the loop’ en ‘close the loop’, en in verschillende circulaire scenario’s bestudeerd.
Het onderzoek (pdf) met bijlage (pdf) benadrukt de noodzaak van een gezamenlijke inspanning van overheden, opdrachtgevers, marktpartijen, kennisinstellingen en bewoners om een circulaire bouweconomie mogelijk te maken. Een gecombineerde inzet op alle circulaire strategieën is noodzakelijk om de doelen voor 2050 te bereiken.
Belangrijkste conclusies:
- Toenemend materiaalgebruik: de woningsector kent een aanzienlijke materiaalinstroom, met een verwachte toename in de komende decennia door zowel nieuwbouw als woningverbeteringen en verduurzaming. Ondanks de toepassing van circulaire strategieën, blijft er een hoge netto materiaalvraag, wat de noodzaak voor verdere reducties benadrukt.
- Toepassing circulaire maatregelen: de toepassing van circulaire maatregelen, zoals het optoppen van woningen en biobased bouwen, draagt bij aan de vermindering van conventioneel materiaalgebruik en de impact op klimaat en milieu. Echter, conventionele materialen zoals beton en staal blijven belangrijk vanwege hun brede toepassing en de beperkte beschikbaarheid van alternatieven op korte termijn.
- Impact op milieu en klimaat: ondanks circulaire maatregelen blijft de impact hoog. Dit wijst op de behoefte aan meer en betere combinaties van circulaire maatregelen. Zoals bijvoorbeeld het gebruiken van biobased materialen voor de verduurzaming en transformatie van kantoorpanden tot woningen.
- Onvoldoende sturing op circulariteit: de huidige aanpak van circulariteit in de woningsector schiet tekort door de nadruk te leggen op 'zachte' sturingsmechanismen en projectgerichte sturing. Er is een andere aanpak met een brede set indicatoren nodig om het volledige potentieel van circulariteit te benutten en impact effectief te verminderen richting 2050.
Aanbevelingen:
- Integratie circulariteit: er moet beter gebruik worden gemaakt van bestaande kansen in de woon- en bouwagenda om circulaire maatregelen structureel te integreren in zowel bouwplannen als de gehele achterliggende ketens
- Warmtetransitie en circulariteit: circulariteit moet een integraal onderdeel worden van de warmtetransitie. Dit omvat onder andere het bevorderen van duurzame isolatiematerialen en installatietechniek.
- Verduurzaming van de bouwsector: het stimuleren van biobased en duurzaam geproduceerde materialen is cruciaal. Dit kan worden ondersteund door CO2-beprijzing en striktere aanbestedingseisen.
- ’Window of opportunity’: een gerichte en integrale aanpak met gecoördineerde actie van overheden en opdrachtgevers is nodig om de woningbouwopgave en warmtetransitie circulair te maken voor 2030. Focus op het laaghangend fruit en gebruik transitiesturing om te versnellen en op te schalen ook richting 2050,
- Alleen door een gerichte en integrale aanpak kan de woningbouwopgave tot 2030 en warmtetransitie een circulaire invulling krijgen. Focus hierbij om het laaghangend fruit en zet in op transitiesturing om circulariteit in de woningsector te versnellen en op te schalen. Dit vraagt om gecoördineerde actie van overheden en andere opdrachtgevers, waarbij juridische en operationele barrières worden aangepakt en op een brede set aan circulaire strategieën en maatregelen wordt ingezet.
Context onderzoek en symposium
Deze productgroepanalyse woningbouw is één van de drie analyses die zijn uitgevoerd binnen het Werkprogramma Monitoring en Sturing Circulaire Economie 2019-2024. Er zijn ook productgroepanalyses gemaakt voor kunststof verpakkingen en hernieuwbare energietechnologie. Ze zijn uitgevoerd onder regie van het PBL door RIVM, TNO en CML in samenwerking met Universiteit Utrecht, RWS en TU Delft. Daarnaast heeft het PBL een overkoepelende notitie gemaakt over de overeenkomsten en verschillen tussen de productgroepanalyses.
Tijdens het symposium op 9 september verkennen we wat vervolgstappen kunnen zijn voor politiek & beleid, maatschappelijke organisaties en bedrijven. Aanmelden voor dit symposium kan.
Neem contact met ons op
Laat je verder inspireren
Steeds meer kunstmatige intelligentie ingezet door overheid
![](/publish/pages/11206/aioverheid.png)
![](/publish/pages/11206/aioverheid.png)
Urbanism Next Europe congres 2024
Europa concurreert op deeptech vooral met zichzelf
![](/publish/pages/10949/groei_deeptech_startups_europa.jpg)
![](/publish/pages/10949/groei_deeptech_startups_europa.jpg)
Onderzoek TNO en HCSS: Europa onder druk door Chinese opmars in wind- en elektrolysetechnologie
![](/publish/pages/10849/windmolenpark_op_zee_blauwe_lucht.jpg)
![](/publish/pages/10849/windmolenpark_op_zee_blauwe_lucht.jpg)
Beperk afhankelijkheid Europa van Chinese windenergie en elektrolysers
![](/publish/pages/10858/windmolenpark_op_zee.jpg)
![](/publish/pages/10858/windmolenpark_op_zee.jpg)